พระสารีบุตร ทูลถามพระพุทธองค์ ว่าความว่างคืออะไร พระพุทธองค์ทรงเมตตารับสั่งให้ มหาโพธิสัตว์กวนอิม เป็นผู้ตอบ จึงเกิดเป็น มหาปรัชญาปรมิตาหฤทัยสูตร

จางเมี่ยวฮุย (ผู้ตอบกระทู้)

พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร (ผู้การุณย์)

ผู้ (ประกอบ) อยู่ด้วยโลกุตรปัญญาอันลึกซึ้ง

ได้มองเห็นว่า โดยธรรมชาติแท้แล้ว

ขันธ์ทั้งห้านั้นว่างเปล่า,

(และด้วยเหตุที่เห็นเช่นนั้น จึง)

ได้ก้าวล่วงพ้นจากความทุกข์ทั้งปวงได้

สารีบุตร!

รูปไม่ต่างไปจากความว่าง,

ความว่างก็ไม่ต่างไปจากรูป.

รูปคือความว่างนั่นเอง,

(และ) ความว่างก็คือรูปนั่นเอง.

เวทนา, สัญญา, ก็เป็นดังนี้ด้วย

สังขาร, และวิญญาณ

ก็เป็นดังนี้ด้วย.

สารีบุตร!

ธรรมทั้งหลาย (สิ่งทั้งหลายทั้งปวง)

มีธรรมชาติแห่งความว่าง (กล่าวคือ):

พวกมันไม่ได้เกิดขึ้นและไม่ได้ดับลง,

พวกมันไม่ได้สะอาดและไม่ได้สกปรก,

ดังนั้น, ในความว่างจึงไม่มีรูป,

ไม่มีเวทนาหรือสัญญา,

ไม่มีสังขารหรือวิญญาณ;

ไม่มีตาหรือหู, ไม่มีจมูกหรือลิ้น,

ไม่มีกายหรือจิต (ใจ);

ไม่มีรูปหรือเสียง, ไม่มีกลิ่นหรือรส,

ไม่มีโผฎฐัพพะ (สิ่งที่มาถูกต้องกาย)

หรือธรรมารมณ์ (อารมณ์ที่เกิดกับใจ).

ไม่มีโลกแห่ง (ผัสสะ คือ) อายตนะ (ภายใน)

(อายตนะภายนอก) หรือวิญญาณ.

ไม่มีอวิชชา,
และไม่มีความดับลงแห่งอวิชชา;

ไม่มี (กระแสแห่งเหตุปัจจัยที่นำไปสู่)

ความแก่และความตาย,

และไม่มีความดับลงซึ่งความแก่และความตาย.

ไม่มีความทุกข์

และไม่มีต้นเหตุ (แห่งควาทุกข์);

ไม่มีความดับลง (แห่งความทุกข์)

และไม่มีมรรค (ทางให้ถึงซึ่งความดับลงแห่งความทุกข์).

ไม่มีการประจักษ์แจ้งและไม่มีการลุถึง,

เพราะไม่มีอะไรที่จะต้องถูกลุถึง.

พระโพธิสัตว์

ผู้วางใจในโลกุตรปัญญา,

จะมีจิตที่เป็นอิสระจากอุปสรรคสิ่งกีดกั้นนานา

(และ) เพราะจิตของพระองค์เป็นอิสระจากอุปสรรคสิ่งกีดกั้นนานา,

พระองค์จึงไม่มีความกลัวใด ๆ;

(สามารถ) ก้าวล่วงพ้นไปจากมายาหรือสิ่งลวงตาทั้งมวลได้,

(และ) ลุถึงพระนิพพานได้ในที่สุด.

พระพุทธะในอดีต ปัจจุบัน และในอนาคต ทั้งหมด

ผู้ทรงวางใจในโลกุตรปัญญา

ได้ประจักษ์แจ้งแล้วซึ่งภาวะอันตื่นขึ้นนั้น,

(อันเป็นภาวะ) ที่สมบูรณ์และไม่มีใดอื่นยิ่งกว่า.

ดังนั้น, จงรู้ไว้เถิดว่า โลกุตรปัญญา

เป็นมหามนตร์อันศักดิ์สิทธิ์,

เป็นมนตร์แห่งความรู้อันยิ่งใหญ่,

เป็นมนตร์อันไม่มีมนตร์อื่นยิ่งกว่า,

เป็นมนตร์อันไม่มีมนตร์อ่นใดมาเทียบได้,

ซึ่งจะตัดเสียซึ่งความทุกข์ทั้งปวง.

นี่เป็นสัจจะ(ความจริง),

(และ) เป็นอิสระจากความเท็จ (ทั้งมวล).

แปลโดย : คุณละเอียด ศิลาน้อย
พิมพ์โดย : มหาเทพ เทวาพิทักษ์