2007/Jul/20

ประวัติวันอาสาฬหบูชา

วันอาสาฬหบูชาปีนี้

ตรงกับวันอาทิตย์ที่๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๐

ขึ้น๑๕ ค่ำ เดือน๘ ปีกุน

อาสาฬหบูชา หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือน๘ เนื่องในวันที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก โดยทรงแสดงพระธรรมเทศนากัณฑ์แรก ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ทรงโปรดปัจญวัคคีย์ทั้งห้าโดยทรงมีปฐมเทศนา คือ ธัมมจักกัปปวัตนสูตร จนพระอัญญาโกณฑัณญญะได้บรรลุธรรมและขอบวชเป็รพระภิกษุรูปแรกในพระพุทธศาสนา ทำให้เกิดมีสาวกองค์แรกในโลก พระสังฆรัตนะได้บังเกิดขึ้นแล้ว พระรัตนตรัย คือ พระพุทธรัตนะ พระธรรมรัตนะ และพระสังฆรัตนะได้ครบสมบูรณ์แล้ว ก่อนปีพุทธศักราช๔๕ ปี วันอาสาฬหบูชา ตรงกับวันเพ็ญขึ้น๑๕ ค่ำเดือน๘ หรือ ราวเดือนกรกฎาคม ซึ่งเป็นวันพระจันทร์เสวยอาสาฬหฤกษ์ แต่หากตรงกับปีอธิกมาส คือ มีเดือน๘ สองหน วันอาสาฬหบูชาจะเลื่อนไปเป็นวันเพ็ญขึ้น๑๕ ค่ำเดือน๘ หลัง ตกในราวเดือนสิงหาคม

จากที่ทราบมาเบื้องต้นแล้วนั้นว่า "อาสาฬหบูชา" ย่อมาจากคำว่า "อาสาฬหปุรณมีบูชา" แปลว่า การบูชาในวันเพ็ญเดือนอาสาฬห คือ เดือน๘ ถือเป็นวันสำคัญวันหนึ่งในพระพุทธศาสนา เพราะมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้น 3 ประการ ดังนี้

๑. เป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา คือ แสดงธรรมเป็นครั้งแรก มีชื่อว่า ธรรมจักกัปปวัตนสูตร ซึ่งมีใจความสำคัญกล่าวถึงอริยสัจ หรือความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ ได้แก่
ทุกข์ คือ ความลำบาก ความไม่สบายกายไม่สบายใจ,
สมุทัย คือ เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์,
นิโรธ คือ ความดับทุกข์, และ
มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งทุกข์
การแสดงธรรมครั้งแรกนี้ เพื่อโปรดเหล่าปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 คือ อัญญาโกณฑัญญะ วัปปะ ภัททิยะ มหานามะ และอัสสชิ จึงถือกันว่าเป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนา

๒. เป็นวันที่เกิดสังฆรัตนะ หรือเป็นวันที่เกิดพระอริยสงฆ์ สาวกในพระพุทธศาสนาขึ้นครั้งแรกในโลก พระอริยสงฆ์สาวกองค์แรกคือ พระอัญญาโกณฑัญญะ ซึ่งเมื่อพระธรรมเทศนาธรรมจักกัปปวัตนสูตรแล้ว บังเกิดดวงตาเห็นธรรมทูลขอบวช ซึ่งพระพุทธองค์ประทานอนุญาตให้อุปสมบทเป็นภิกษุรูปแรกในพระพุทธศาสนา
ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ในวันนี้

. เป็นวันที่พระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เกิดขึ้นครบ 3 ประการ และเป็นครั้งแรกในโลก

เหตุการณ์ในวันอาสาฬหบูชานี้ เกิดขึ้นหลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ ในวันเพ็ญวิสาขะ ขึ้น๑๕ ค่ำ เดือน๖ แล้วสองเดือน

ประวัติการประกอบพิธีอาสาฬหบูชา

จุดมุ่งหมายในการประกอบพิธีในวันอาสาฬหบูชา เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญทั้ง 3 ประการ ที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล และน้อมนำเอาคำสั่งสอนมาเป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติ

การประกอบพิธีในวันสำคัญนี้ แบ่งออกเป็น๓ อย่าง คือ

๑. พิธีหลวง
๒. พิธีราษฎร์
๓. พิธีสงฆ์

สำหรับพิธีหลวงและพิธีราษฎร์นั้น มีการปฏิบัติเช่นเดียวกับวันมาฆบูชา และวันวิสาขบูชา คือ มีการถือศีล ปฏิบัติธรรม เวียนเทียน และฟังพระธรรมเทศนา เป็นต้น จะมีเปลี่ยนแปลงเฉพาะการกล่าวถึงประวัติความเป็นมาของวันสำคัญนี้

ในส่วนของพิธีสงฆ์ เมื่อถึงวันขึ้น๑๕ ค่ำ เดือน๘ จะมีการสวดมนต์ทำวัตรเย็นหรือตอนค่ำ แล้วสวดธรรมจักกัปปวัตนสูตร หรือ พิธีการอื่นๆ ซึ่งแล้วแต่ทางวัดจะเป็นผู้กำหนด และมีพิธีเวียนเทียนเช่นเดียวกับวันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชา

ข้อเสนอแนะ ในวันอาสาฬหบูชา

- ควรไปร่วมพิธีเวียนเทียน เพื่อสืบทอดประเพณีอันดีงามของไทย และเป็นการร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนา
- ตามสถานที่ราชการ สถานที่ศึกษา และที่วัด ควรจัดให้มีนิทรรศการ การบรรยายฉายสไลด์ หรือบรรยายธรรม เกี่ยวกับวันอาสาฬหบูชาฯลฯ เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนและผู้สนใจทั่วใจ

อธิบายเพิ่มเติม

ธัมมจักกัปปวัตนสูตร คือ พระธรรมเทศนากัณฑ์แรกของโลก ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี พระธรรมเทศนากัณฑ์นี้สรุปได้ว่า บรรพชิตไม่ควรประพฤติที่สุด๒ อย่าง คือ

๑. กามสุขัลลิกานุโยค คือ การหมกมุ่นมัวเมาอยู่ในกามสุข ถือว่าจะดับทุกข์ได้ด้วยการบริโภคกามให้เต็มเปี่ยม เป็นการหลงใหลเข้าใจผิด ยิ่งปฏิบัติก็จะเพิ่มกำลังให้กับกิเลส มีแต่โทษหาประโยชน์มิได้เลย

๒. อัตตกิลมถานุโยค คือ การทรมานตนให้ลำบาก ถือว่าเป็นความประพฤติที่เคร่งครัดจนเกินไป ยิ่งทำไปก็ยิ่งทำให้หลงใหลงมงายมากขึ้น และไม่สามารถทำให้ผู้ปฏิบัติเป็นพระอริยเจ้าได้

สิ่งทั้งสองประการนี้ เป็นสิ่งที่บรรพชิตไม่ควรปฏิบัติอย่างยิ่งเพราะไม่ก่อให้เกิดประโยชน์อะไร พระพุทธเจ้าทรงแสดง มัชฌิมาปฏิปทา คือ ทางสายกลางไม่ย่อหย่อนจนเกินไป และไม่ตึงจนเกินไป เป็นหนทางอันพอดีที่จะให้ผู้ปฏิบัติได้ถึงจุดหมาย คือ ความดับกิเลสและความทุกข์หรือความหลุดพ้นเป็นอิสระสิ้นเชิง อันได้แก่ มรรคมีองค์๘ ประการ คือ

๑. สัมมาทิฏฐิ ปัญญาเห็นชอบ คือ เห็นอริยสัจ 4 ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

๒. สัมมาสังกัปปะ ดำริชอบ คือ ดำริออกจากกาม ดำริไม่พยาบาท และดำริไม่เบียดเบียน

๓. สัมมาวาจา เจรจาชอบ คือ เว้นจากพูดเท็จ พูดคำหยาบ พูดส่อเสียด และพูดเพ้อเจ้อ

๔. สัมมากัมมันตะ ทำการงานชอบ คือ เว้นจากฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ และประพฤติผิดในกาม

๕. สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ คือ เว้นจากการเลี้ยงชีพในทางที่ผิดทำนองคลองธรรม

๖. สัมมาวายามะ เพียรชอบ คือ ระวังไม่ให้บาปเกิดขึ้น ละบาปที่เกิดขึ้นแล้วสร้างกุศลให้เกิดขึ้น และรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วมิให้เสื่อม

๗. สัมมาสติ ระลึกชอบ คือ มีสติกำหนดพิจารณากาย เวทนา จิตและธรรม ว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตนเราเขา มีสติพิจารณาอยู่ตลอดเวลา

๘. สัมมาสมาธิ ตั้งจิตมั่นชอบ คือ การเพ่งอารมณ์จนจิตใจแน่วแน่ และเจริญฌานทั้ง๔ ให้เกิดขึ้น

เมื่อพระพุทธเจ้า ทรงแสดงทางสายกลาง๘ ประการแล้ว ทรงแสดง อริยสัจ๔ ซึ่งเป็นหลักความจริงอันประเสริฐ พระอัญญาโกณฑัญญะ ผู้เป็นหัวหน้าของพระปัญจวัคคีย์ฟังธรรมของพระพุทธเจ้าแล้ว ได้รู้ธรรมตามสภาพที่เป็นจริงว่าสิ่งหนึ่งสิ่งใดมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งทั้งปวงนั้นมีความดับเป็นธรรมดา จึงทูลขอบวช พระพุทธองค์ทรงบวชให้ด้วยพระองค์เองด้วยการเปล่งพระวาจาว่า จงเป็นภิกษุมาเถิด ธรรมอันเรากล่าวดีแล้ว จงประพฤติพรหมจรรย์เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบเถิด นับว่าเป็นพระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนานี้ที่บวชตามพระพุทธองค์ จึงถือว่าพระพุทธศาสนามีพระรัตนตรัยเกิดขึ้นครบสมบูรณ์ในวันอาสาฬหบูชา

พระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้มุ่งเน้นให้เรามุ่งมั่นประกอบคุณงามความดี ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่นให้เดือดร้อน ด้วยการปฏิบัติตามทางสายกลาง มีความเห็นที่ถูกต้องในเบื้องต้น และมีจิตใจที่ตั้งมั่นสงบเยือกเย็น แม้การปฏิบัติงานในชีวิตประจำวัน ก็จะไม่เคร่งเครียดหรือย่อหย่อนจนเกินไป จะทำให้มีความสุขกับการทำงาน ถือว่างานคือชีวิต ชีวิตคืองาน บันดาลสุข ทำงานให้สนุก เป็นสุขเมื่อทำงาน และพระธรรมคำสั่งสอนยังให้ความสำคัญกับการปฏิบัติบูชามากกว่าอามิสบูชา เพราะเป็นหนทางที่จะสามารถแก้ไขพฤติกรรมของผู้ปฏิบัติให้ดีขึ้น บริสุทธิ์ บริบูรณ์ขึ้นตามลำดับ ทั้งยังพิสูจน์ได้ทุกยุคทุกสมัยว่า ปฏิบัติดีในเวลาใด ก็จะได้รับผลดีในเวลานั้น ซึ่งได้แก่ ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว นั่นเอง

ในฐานะที่ประเทศไทยได้รับการยอมรับจากชาวพุทธนานาชาติให้พุทธมณฑลเป็นศูนย์กลางพุทธศาสนาของโลกจึงขอเชิญชวนทุกท่านตั้งสัจจะอธิษฐานว่า เนื่องในวันอาสาฬหบูชาและเทศกาลเข้าพรรษาเราจะประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตลอดไป และพระธรรมจะคุ้มครองรักษาผู้ประพฤติปฏิบัติธรรมให้ชีวิตมีแต่ความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้าประสบความสุขสวัสดี ตลอดกาล

อ้างอิง

ประเพณี พิธีมงคล และวันสำคัญของไทย. กรุงเทพฯ : ชมรมเด็ก, ๒๕๓๙.
นสพ.ข่าวสด วันที่๑๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๔๘ หน้า๓๙


Comment

Comment:

Tweet


ภาพวาดสวยมาก น่ารักอ่ะbig smile
#24 by อาย (103.7.57.18|110.171.82.238) At 2012-08-11 07:20,
5555555+ น่ารักอ่า ชอบอ่าอ่าอ่าอ่า open-mounthed smile
#23 by กัน (103.7.57.18|110.171.42.157) At 2012-08-02 12:49,
0801231236
#22 by (125.26.41.166) At 2010-07-19 13:14,
22222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222
555555555555555
#21 by (125.26.41.166) At 2010-07-19 13:00,
ชอบมากกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกก confused smile open-mounthed smile big smile big smile
#20 by 0147852369 (117.47.165.229) At 2010-06-30 17:19,
ชอบมากangry smile angry smile
#19 by tookta (117.47.165.229) At 2010-06-30 17:18,
ชอบพุทธประวัติมากค่ะ
open-mounthed smile open-mounthed smile open-mounthed smile
#15 by (61.7.145.179) At 2009-11-16 17:18,
ดีมากกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกกก
#13 by ณุ (58.10.149.117) At 2009-01-07 13:06,
เยี่ยมมากbig smile open-mounthed smile confused smile sad smile question surprised smile double wink cry
#12 by เเพน (118.173.32.167) At 2008-12-02 11:24,
มีประโยชน์จริงนะbig smile
#11 by (202.143.171.157) At 2008-07-23 13:46,
ดีมาก มาเยี่ยมชม ฮินดูก็ได้ พุทธก็ดีมีความรู้ดีangry smile embarrassed embarrassed tongue
#9 by (58.9.63.232) At 2008-07-19 20:58,
ภาพสวยมากเลยค่ะ
#6 by สา (125.25.212.230) At 2008-07-09 19:35,
หนูจะไปแข่งวาดรูปที่เกี่ยวกับวันอาสาฬหบูชาค่ะหนูอยากวาดรูปให้สวยเหมือน 2 รูปนี้จังค่ะbig smile confused smile open-mounthed smile big smile confused smile open-mounthed smile big smile
#5 by แอม (61.19.65.83) At 2008-07-09 18:31,
ขอบคุณครับ คุณแม่จอย ไว้มาเยี่ยมใหม่นะ ฮ่า ๆ ๆ
#4 by webmaster@mahathep.com At 2007-12-11 00:13,
ดีมาก มาเยี่ยมชม ฮินดูก็ได้ พุทธก็ดีมีความรู้ดี
#3 by แม่จอย (58.8.87.145) At 2007-12-10 19:46,
เก่งมากน้องโจ ขอชื่นชมจริงๆ
#2 by เฮียต้น (202.28.62.245) At 2007-07-20 18:28,
มาเยี่ยม
#1 by ฟ้า (124.120.102.77) At 2007-07-20 15:55,

มหาเทพ เทวาพิทักษ์
View full profile